Βρίσκεστε εδώ:Αρχική>>Υγεία>>Διαταραχές της προσωπικότητας
Διαταραχές της προσωπικότητας
05.11.2018 | 11:19

Διαταραχές της προσωπικότητας

Συντάκτης:  Fm100
Κατηγορία: Υγεία

Γράφει η Φανή Λούγκλου,
ΜΑ Κλινική Ψυχολόγος – Παιδοψυχολόγος

Ο καθένας από εμάς διαθέτει μια προσωπικότητα – ένα μοναδικό και σταθερό μοτίβο εσωτερικών εμπειριών και εξωτερικών συμπεριφορών. Έχουμε την τάση να αντιδρούμε με σχετικά προβλέψιμους και συνεπείς προσωπικούς τρόπους

Αυτές οι σταθερές αντιδράσειςσυχνά ονομάζονται χαρακτηριστικά προσωπικότητας και μπορεί να είναι το αποτέλεσμα της ιδιοσυγκρασίας μας, της μάθησης ή και συνδυασμός των δυο (Watson, Clark, &Harkenss, 1994). Όμως η προσωπικότητά μας δεν είναι στατική. Οι περισσότεροι από εμάς είμαστε αρκετά ευέλικτοι ώστε να μαθαίνουμε από τις εμπειρίες μας. Στην επαφή με το περιβάλλον μας, δοκιμάζουμε διάφορες αντιδράσεις για να δούμε ποιες είναι πιο αποτελεσματικές. Αυτό είναι κάτι που τα άτομα με διαταραχές τις προσωπικότητας συνήθως δεν μπορούν να κάνουν.

Οι διαταραχές της προσωπικότητας χαρακτηρίζονται από άκαμπτες εσωτερικές εμπειρίες και εξωτερικές συμπεριφορές. Η έλλειψη ευελιξίας συχνά καταλήγει σε δυσάρεστες εμπειρίες που προκαλούν ψυχικό πόνο και κοινωνικές/εργασιακές δυσκολίες. Οι διαταραχές της προσωπικότητας γίνονται εμφανείς στην εφηβεία ή την πρώτη ενήλικη ζωή, αλλά κάποιες είναι ορατές και στην παιδική ηλικία (APA, 1994).

Αν και οι διαταραχές της προσωπικότητας διαφέρουν μεταξύ τους στο βαθμό που επηρεάζουν την καθημερινότητα του ατόμου, οι δυσκολίες που δημιουργούν έχουν μεγάλη διάρκεια, συχνά για όλη τη ζωή του ατόμου. Οι διαταραχές επίσης προκαλούν πόνο και στο περιβάλλον του ατόμου και είναι εξαιρετικά δύσκολο να θεραπευτούν. Αρκετά άτομα με διαταραχή της προσωπικότητας δεν έχουν διάγνωση και δεν μπορούν να αιτιολογήσουν και να κατανοήσουν τις δυσκολίες τους και τον άκαμπτο τρόπο σκέψης και συμπεριφοράς (LInks, 1997).

Η Αμερικανική Ψυχιατρική Εταιρεία χωρίζει τις διαταραχές της προσωπικότητας σε τρεις κατηγορίες (APA, 1994):

1. «Παράξενες» διαταραχές της προσωπικότητας: χαρακτηρίζονται από εκκεντρικές συμπεριφορές και έντονες κοινωνικές δυσκολίες.
• Παρανοϊκή διαταραχή της προσωπικότητας: τα άτομα με παρανοϊκή διαταραχή εκφράζουν έντονη δυσπιστία και καχυποψία.
• Σχιζοειδής διαταραχή της προσωπικότητας: εκφράζεται μέσα από κοινωνική απόσυρση και περιορισμένο εύρος συναισθηματικών εκφράσεων.
• Σχιζοτυπική διαταραχή της προσωπικότητας: χαρακτηρίζεται από ελλείψεις στις διαπροσωπικές σχέσεις, αποφυγή σύναψης στενών σχέσεων, γνωστικές παραποιήσεις (διαστρεβλώσεις στον τρόπο σκέψης) και συμπεριφορικές εκκεντρικότητες.
• Τα άτομα με αυτές τις διαταραχές συνήθως αντιστέκονται στη θεραπεία, ενώ η πρόγνωση είναι μέτρια στην καλύτερη περίπτωση.

2. «Δραματικές» διαταραχές της προσωπικότητας: Χαρακτηρίζονται από ιδιαίτερα δραματικά, συναισθηματικά συμπτώματα ή συμπτώματα ακραίας συναισθηματικής αστάθειας.

• Αντικοινωνική διαταραχή της προσωπικότητας: εμφανίζει γενική αδιαφορία για τα δικαιώματα των άλλων και την καταπάτησή τους και παντελή έλλειψη ενσυναίσθησης και συμπόνιας. Δεν υπάρχει θεραπευτική προσέγγιση που να είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική.

• Οριακή διαταραχή της προσωπικότητας: παρουσιάζει αστάθεια στις διαπροσωπικές σχέσεις, την αυτό-εικόνα και τη διάθεση μαζί με έντονη παρορμητικότητα. Η θεραπεία φαίνεται να είναι αποτελεσματική και να οδηγεί σε μόνιμη, αν και περιορισμένη, βελτίωση για κάποια άτομα.

• Οιστριονική διαταραχή της προσωπικότητας: παρουσιάζει υπερβολικές συναισθηματικές εξάρσεις και απαιτεί την προσοχή. Η θεραπεία είναι βοηθητική σε κάποιες περιπτώσεις. Παλαιότερα ονομαζόταν υστερική διαταραχή της προσωπικότητας.

• Ναρκισσιστική διαταραχή της προσωπικότητας: εκφράζει χρόνια μεγαλομανία, ανάγκη για θαυμασμό και έλλειψη ενσυναίσθησης. Έχει χαρακτηριστεί ως μία από τις πιο δύσκολες διαταραχές ως προς τη θεραπεία.

3. «Αγχώδεις» διαταραχές της προσωπικότητας: χαρακτηρίζονται από αγχώδη και καταθλιπτικά συμπτώματα.

• Αποφευκτική διαταραχή της προσωπικότητας: το άτομο παρουσιάζει χρόνιο κοινωνικό άγχος, αίσθημα κατωτερότητας και μεγάλη ευαισθησία στην αρνητική κριτική.

• Εξαρτητική διαταραχή της προσωπικότητας: το άτομο εκφράζει υποχωρητική συμπεριφορά, «γαντζώνεται» από άλλους, έχει άγχος αποχωρισμού και υπερβολική ανάγκη να το προστατεύουν και να το φροντίζουν.

• Καταναγκαστική – Ψυχαναγκαστική διαταραχή της προσωπικότητας: το άτομο εκφράζει έντονη ενασχόληση με την οργάνωση, την τελειότητα, τον έλεγχο στις σχέσεις, ενώ παρουσιάζει ελλείψεις στην ευελιξία και την αποτελεσματικότητα.

• Διάφορες θεραπευτικές στρατηγικές χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση των αγχωδών διαταραχών της προσωπικότητας και φαίνεται ότι έχουν μέτρια αποτελέσματα.

Διαβάζοντας εδώ ή αλλού για τις διαταραχές της προσωπικότητας, ίσως να παρατηρήσετε ότι αναγνωρίζετε διάφορα χαρακτηριστικά στον εαυτό σας. Αυτό δε σημαίνει φυσικά ότι πάσχετε από κάποια διαταραχή! Όλοι έχουμε συγκεκριμένα γνωρίσματα που μας χαρακτηρίζουν, όπως ντροπαλότητα, άγχος, κοινωνική συστολή, κτλ. Αυτά όλα είναι φυσιολογικά ανθρώπινα χαρακτηριστικά. Αυτό που είναι διαφορετικό με τις διαταραχές της προσωπικότητας είναι η δυσκολία στην αναγνώριση των προβλημάτων και βέβαια στη διαχείρισή τους. Τα χαρακτηριστικά είναι πολύ έντονα και δημιουργούν σοβαρά προβλήματα στη καθημερινότητα του ατόμου.

 

Μοιραστείτε το

 

gunaika banner new

youtube channel

Πώς χαρακτηρίζετε τους χειρισμούς της ελληνικής κυβέρνησης στο θέμα των Ελλήνων στρατιωτικών που κρατούνται στην Τουρκία;

Θετικούς(8.5%)
Αρνητικούς(80.9%)
Δεν ξέρω / Δεν απαντώ(10.6%)
Συνολικές ψήφοι: 47
Η ψηφοφορία για αυτό το δημοψήφισμα έχει λήξει ενεργό: Απριλίου 27, 2018